Ρεπορτάζ: Μαρία Ψαρά –
Οριστική απόφαση για την οικονομική στήριξη της Ουκρανίας για τα επόμενα δύο χρόνια καλούνται να λάβουν οι ηγέτες της ΕΕ στη σημερινή Σύνοδο Κορυφής.
Η συνάντηση των 27 ξεκινάει σήμερα, αλλά -όπως ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα έχει πει- οι επικεφαλής των κρατών-μελών θα μείνουν στις Βρυξέλλες «όσο χρειαστεί» προκειμένου να καταλήξουν σε μια λύση.
Στο τραπέζι βρίσκεται η πρόταση της Κομισιόν για ένα δάνειο επανορθώσεων για την Ουκρανία, βασισμένο στα ρωσικά παγωμένα περιουσιακά στοιχεία.
Το σενάριο προβλέπει την παρακράτηση και αξιοποίηση των τόκων από τα ρωσικά κεφάλαια που βρίσκονται -κυρίως- στο χρηματοπιστωτικό ίδρυμα Euroclear του Βελγίου και τα οποία έχουν «παγώσει» από την έναρξη του πολέμου.
Η λογική της ΕΕ είναι ότι η Ρωσία οφείλει να πληρώσει αποζημιώσεις για την αποκατάσταση της Ουκρανίας όταν θα επέλθει το τέλος του πολέμου. Οπότε αυτά τα χρήματα που παρακρατεί η ΕΕ, αναμένεται να αφαιρεθούν από το τελικό ποσό που θα πρέπει να πληρώσει.
Κανένας δεν μπορεί να είναι σίγουρος ότι η Ρωσία θα δεχθεί να πληρώσει τις επανορθώσεις στην Ουκρανία. Ούτε ότι δε θα προσφύγει σε δικαστήρια δικά της ή τρίτων χωρών κατά της απόφασης της ΕΕ. Αυτό το ενδεχόμενο ανησυχεί πρωτίστως το Βέλγιο στου οποίου το έδαφος βρίσκεται η Euroclear. Ζητεί λοιπόν αυξημένες εγγυήσεις από τα κράτη-μέλη ότι, σε περίπτωση που κάτι πάει στραβά, θα μπορέσει άμεσα να απαντήσει στην πρόκληση της Μόσχας.
Ωστόσο η απόφαση χρειάζεται ενισχυμένη πλειοψηφία. Θεωρητικά, μπορεί να ληφθεί και χωρίς το Βέλγιο. Ωστόσο Ευρωπαίοι διπλωμάτες τόνιζαν χθες ότι δεν είναι «ηθικό και πολιτικά βιώσιμο» να παρακαμφθεί η χώρα που θα έχει τις μεγαλύτερες ενδεχόμενες επιπτώσεις από την απόφαση.
Παρά τις εντατικές διαβουλεύσεις και την έντονη πίεση, το Βέλγιο δε φαίνεται να πείθεται με τις εγγυήσεις που μέχρι σήμερα διατίθεται να δώσει η ΕΕ. Μέχρι την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, τα βασικά εκκρεμή ζητήματα παραμένουν, δηλαδή η έκταση των κινδύνων που θα μοιραστούν οι 27 και οι εγγυήσεις που θα παρασχεθούν.
Συνολικά εκτιμάται ότι το ποσό των εγγυήσεων αναμένεται να φτάσει τα 210 δις ευρώ. Σε αυτό το σενάριο, η Ελλάδα θα κληθεί να δεσμεύσει ως εγγύηση περίπου 2,77 δισ. ευρώ για τα 2 χρόνια. Οι συνεισφορές είναι εθελοντικές, αλλά τα κράτη θα κληθούν να δεσμευτούν στην προσφορά τους. Η πρόταση της Κομισιόν είναι το δάνειο να δοθεί εφόσον πρώτα συλλεγεί το 50% του ποσού. Ωστόσο το Βέλγιο διεκδικεί απεριόριστες εγγυήσεις και μάλιστα με το 100% των κρατών-μελών «μπροστά» και οι συνεισφορές των κρατών-μελών να είναι υποχρεωτικές.
Με τέτοιο χάσμα στις απόψεις, η Κομισιόν ξαναβάζει από το «ράφι» το ενδεχόμενο ενός κοινού δανεισμού της ΕΕ, με βάση τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό. Η λύση αυτή χρειάζεται ομοφωνία και ήδη η Ουγγαρία έχει δηλώσει ότι δεν πρόκειται να συναινέσει. Με τη λύση αυτή διαφωνούν και οι «τσιγκούνηδες» του Βορρά, όπως η Γερμανία και Ολλανδία.
Μια ιδέα που κυκλοφορεί λοιπόν στις Βρυξέλλες είναι η απόφαση να ληφθεί με το άρθρο 122 της Συνθήκης Λειτουργίας της ΕΕ που προβλέπει ενισχυμένη πλειοψηφία λόγω έκτακτης ανάγκης. Ωστόσο χώρες όπως η Ελλάδα δεν βλέπουν με καλό μάτι τη χρήση του άρθρου αυτού με τέτοια ευκολία -χρησιμοποιήθηκε και με το «πάγωμα» των ρωσικών κεφαλαίων.
Στη Σύνοδο Κορυφής θα προσέλθει αυτοπροσώπως τελικά και ο Ουκρανός Πρόεδρος, Βολοντιμίρ Ζελένσκι.
ΠΗΓΗ: efsyn.gr
