Ρεπορτάζ: Ιωάννα Μαρτζούκου –
Είναι οι άνθρωποι της διπλανής πόρτας. Οικογενειάρχες, μισθοσυντήρητοι, συνταξιούχοι, βιοπαλαιστές που κάποια στιγμή πίστεψαν ότι το όνειρο για ένα κεραμίδι πάνω από το κεφάλι τους θα γινόταν πραγματικότητα. Κι ύστερα ήρθε η κρίση. Και από νοικοκυραίοι βρέθηκαν υπερχρεωμένοι, παγιδευμένοι στις μαύρες λίστες των τραπεζών. Πολλοί από αυτούς κατάφεραν να μη χάσουν τα σπίτια τους αλλά και την ψυχική ισορροπία τους χάρη στην αλληλεγγύη και στον ακτιβισμό συνανθρώπων τους, όπως αυτών οι οποίοι το 2016 δημιούργησαν την Ενωτική Πρωτοβουλία κατά των Πλειστηριασμών.
Εννέα χρόνια μετά πολλοί δανειολήπτες που αδυνατούν να πληρώσουν τις υπέρογκες δόσεις των δανείων τους (στεγαστικών και άλλων, αγορασμένων πια από τα funds τα οποία αρνούνται μια πιο βιώσιμη ρύθμιση) και κινδυνεύουν με πλειστηριασμό προστρέχουν στις εβδομαδιαίες συναντήσεις αυτής της ομάδας. Η συλλογικότητα απαρτίζεται από συνανθρώπους μας που τους διέλυσε οικονομικά η κρίση και αποζητούν μια λύση χωρίς όμως να αποποιούνται την ευθύνη απέναντι στο χρέος τους, αλλά και από αλληλέγγυους που τους βοηθούν στον δύσκολο αγώνα που δίνουν. Βρίσκονται όλοι μαζί στο Στέκι Μεταναστών, σε έναν χώρο που τους παραχώρησαν οι «άστεγοι από πατρίδα».
«Αυτό που θέτουμε πάνω απ’ όλα, πάνω και από τη στέγη, είναι η ανθρώπινη ζωή, είναι οι άνθρωποι οι οποίοι είναι πολύ χάλια ψυχολογικά και βλέπουν ότι δεν είναι μόνοι τους. Το πιο σημαντικό είναι να βοηθήσεις έναν άνθρωπο να σταθεί ξανά στα πόδια του, να μη χρεωθεί την ήττα τού “δεν μπορώ να πληρώσω τα χρέη”» ξεκαθαρίζει στο Documento που βρέθηκε στο Στέκι η Ε.Π., μια εκ των συντονιστών της ομάδας. Και συνεχίζει επισημαίνοντας: «Εν τω μεταξύ και τα χρέη αυτά είναι πλασματικά, άλλο ποσό έχουν πάρει οι άνθρωποι και άλλο ποσό φαίνεται ότι χρωστάνε. Με την κρίση μπλόκαραν όλοι. Και τώρα τελευταία με την ακρίβεια τα πράγματα γίνονται ακόμη πιο δύσκολα».
Παλεύουν να γίνει βιώσιμο ένα χρέος
Στη χώρα μας η απώλεια της πρώτης κατοικίας, ιδίως ατόμων που ανήκουν σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, αλλά και γενικότερα η μη προστασία της από το κράτος έχει αναχθεί σε μείζον κοινωνικό και ανθρωπιστικό ζήτημα. Οπως αναφέρει η Ε.Π. «το θέμα είναι πολιτικό. Δεν λέμε να μην πληρώσει κανείς τα χρέη του αλλά να μπορέσει να γίνει βιώσιμο το χρέος. Να υπάρξει δικαιοσύνη». Γι’ αυτό άλλωστε αγωνίζεται η Πρωτοβουλία από το 2016. «Εμείς κάνουμε ακτιβισμό. Κάνουμε κινητοποιήσεις έξω από τα γραφεία των funds, γίνεται διαπραγμάτευση και προσπαθούμε να πιέσουμε να γίνει βιώσιμο το χρέος του κάθε δανειολήπτη. Προσπαθούμε να μπλοκάρουμε τους πλειστηριασμούς γιατί ζητάνε απίστευτα ποσά και πιέζουμε να δεχθούν την προκαταβολή που έχουν μαζέψει, να πετύχουμε μια ρύθμιση».
«Λες και ήμασταν τρομοκράτες»
Το Documento ήρθε σε επικοινωνία με τρεις δανειολήπτες, μέλη της συλλογικότητας, που μοιράστηκαν μαζί μας τις ιστορίες τους. Οσα μας αφηγήθηκαν αναδεικνύουν την αναλγησία των funds, που δεν σέβονται ούτε τα σοβαρά προβλήματα υγείας των ανθρώπων, αλλά και την εκμετάλλευση που υπέστησαν από διάφορους επιτήδειους, ανάμεσα στους οποίους και κάποιοι δήθεν νομικοί συμπαραστάτες.
«Εφτά η ώρα το πρωί κι ενώ ο σύζυγός μου είχε φύγει να πάει στη δουλειά και ήμουν μόνη στο σπίτι, χτυπήσανε και σπάσανε την πόρτα. Αστυνομικοί παντού. Λες και ήμασταν οι μεγαλύτεροι τρομοκράτες. Εμείς τους παρακαλάγαμε. Θέλουμε να πληρώνουμε. Εκατόν εξήντα χιλιάδες έχουμε δώσει. Πού πήγαν αυτά τα χρήματα; Μας λένε “τώρα σηκωθείτε, φύγετε”. Εκεί μέσα είναι όλες οι αναμνήσεις μας, καλές, άσχημες, όλα μέσα εκεί. Στο σπίτι μας». O γολγοθάς της οικογένειάς της για τον οποίο μας μιλά η Πηνελόπη Κ. άρχισε μετά την κρίση του 2008 που έχασε τη δουλειά ο σύζυγός της. Το δάνειο που είχαν πάρει ήταν 260.000 ευρώ και αποπληρωνόταν κανονικά μέσα στην κρίση από τις οικονομίες τους μέχρι το 2015. Η δόση ήταν 1.300 ευρώ και ο μισθός από τη νέα δουλειά του συζύγου μόλις 800 ευρώ. Τελικά το δάνειο πωλήθηκε στην doValue και παρά τις προσπάθειες για διακανονισμό οι προκαταβολές που ζητούνταν αυξάνονταν συνεχώς: από 25.000 ευρώ αρχικά, σε 50.000 και τελικά 100.000 ευρώ.
«Εκεί κάπου τρελαθήκαμε» αναφέρει η δανειολήπτρια «και καταλάβαμε ότι ήθελαν το σπίτι, όπως θέλουν και όλα τα άλλα τα σπίτια. Εν τω μεταξύ, με την πίεση, αρρωσταίνει η κόρη μου το 2021 με σοβαρό πρόβλημα υγείας. Παθαίνει λέμφωμα. Εξι μήνες θεραπείες, μέσα στα νοσοκομεία. Αυτοί να επιμένουν 100.000 ευρώ ή θα μας πετάξουν στον δρόμο. Το 2023 ο σύζυγός μου παθαίνει σοβαρό εγκεφαλικό και η κόρη μου εμφανίζει οξεία λευχαιμία μετά το λέμφωμα. Μας δώσανε 10% πιθανότητες ότι θα ζούσε, οπότε ο σύζυγός μου ήταν σε πολύ άσχημη κατάσταση. Δεν μπορούσε να σηκωθεί από το κρεβάτι. Είχε ενάμιση μήνα στο νοσοκομείο. Εγώ ήμουν πέντε μήνες συνεχόμενα στο νοσοκομείο μέρα νύχτα με το παιδί μου να κάνει θεραπείες και αυτοί βρήκανε την ευκαιρία ακριβώς πέντε μέρες μετά τη διάγνωση του παιδιού – η δικηγόρος που είχαμε, που ήταν υποτίθεται με εμάς και την πληρώναμε πέντε χρόνια, παίρνει τηλέφωνο και μου λέει: “Κυρία, το ακίνητο έχει πλειστηριαστεί. Το πήρε η Cairo, που είναι της doValue”, οι ίδιοι δηλαδή, “και τώρα” λέει, “δεν υπάρχει κάτι που μπορούμε να κάνουμε”, αν και αργότερα αποδείχτηκε το αντίθετο».
«Ζούμε συνεχώς με τον φόβο»
«Μας έκαναν δύο φορές έξωση» μας λέει η Πηνελόπη K. «Ευτυχώς όμως που ήρθαν τα σωματεία του ΚΚΕ, του ΠΑΜΕ, η Λαϊκή Συσπείρωση, η Πρωτοβουλία κατά των Πλειστηριασμών –μας έχει βοηθήσει πάρα πολύ– αλλά είμαστε ακόμη μέσα με τον φόβο ότι θα έρθουν πάλι. Δεν είμαστε άνθρωποι που πήραμε κάτι και δεν θέλαμε να το πληρώσουμε και να μας χαρίσουν το σπίτι. Είμαστε εργαζόμενοι που δουλεύαμε πολύ σκληρά να μεγαλώσουμε τα τρία παιδιά μας και η τράπεζα πρώτα απ’ όλα μας έδωσε το δάνειο γιατί μπορούσαμε να πληρώσουμε. Μετά όμως η κυβέρνηση τα έκοψε όλα κι έγινε αυτή η κρίση. Πώς γίνεται να ζεις όπως ζούσες πριν; Γι’ αυτό βρεθήκαμε σε αυτήν τη κατάσταση και έτσι είναι και πάρα πολύς άλλος κόσμος».
Επιτήδειοι «δικηγόροι» εμφανίστηκαν σαν σωτήρες
Στη δοκιμασία που βιώνουν πολλές οικογένειες για την αποπληρωμή των χρεών τους εμπόδιο αποτελούν –σε πολλές περιπτώσεις δίνουν και το τελειωτικό χτύπημα– και κάποιοι επίδοξοι «σωτήρες» τους. Σύμφωνα με τη δανειολήπτρια Σοφία Σ. οι γονείς της έχασαν το σπίτι τους σε πλειστηριασμό εξαιτίας ενός από αυτούς, ο οποίος ανέλαβε ως δικηγόρος την υπόθεσή τους ενώ είχε ήδη χάσει την άδειά του.
«Είχαμε ξεκινήσει να μπούμε στον νόμο Κατσέλη με τον πρώτο δικηγόρο, ο οποίος δεν μας ενημέρωσε ποτέ ότι απορρίφθηκε η αίτησή μας. Το έμαθα αυτό» συνεχίζει η Σοφία Σ. «πηγαίνοντας να καταθέσω στην τράπεζα και από εκεί ξεκίνησε ο γολγοθάς. Μου συστήσανε φίλοι έναν δικηγόρο ο οποίος αποδείχτηκε απατεώνας, τώρα είναι στη φυλακή, έχει φάει 25 χρόνια, γιατί είμαστε γύρω στα 50 άτομα που εξαπατηθήκαμε από αυτόν. Του έδινα χρήματα κάθε μήνα, εκείνος έλεγε ότι τα έβαζε στο Παρακαταθηκών και Δανείων και ότι έκανε πολύ καλύτερη ρύθμιση – γιατί εμείς δίναμε 600 ευρώ τον μήνα και εκείνος μου είπε ότι θα μου κάνει καλύτερο deal, 320 τον μήνα. Τα δίναμε σε εκείνον και εκείνος τα έβαζε στην τσέπη του. Την άδειά του μάθαμε εκ των υστέρων ότι την είχε χάσει από το 2020 κι εγώ τον γνώρισα το 2021. Και το σπίτι το χάσαμε. Βγήκε σε πλειστηριασμό. Και οι 50 χάσαμε τα σπίτια μας, την πρώτη κατοικία! Και δεν υπάρχει δυνατότητα για να πάρω το σπίτι πίσω, έτσι μου λένε».
Οπως εξηγεί η Σοφία Σ. «το σπίτι αυτό η μητέρα μου το έχει φτιάξει από τα 16 της και είναι 78 και της χτυπήσανε μία μέρα και της είπαν “δεν σου ανήκει”. Και εμείς νομίζαμε ότι με τα δικαστήρια θα το κερδίζαμε. Πήγα στην εισαγγελία και μου είπαν “θα έπρεπε να το ξέρετε ότι είναι απατεώνας, θα έπρεπε να το είχατε καταλάβει”. Εγώ να το καταλάβω; Εάν το είχα καταλάβει, θα ήμουν δικηγόρος!».
«Κάθε μέρα με τρώει αυτή η ιστορία . Δεν το ξέρει η μαμά μου. Απλά ξέρει ότι έχει φύγει για λίγο από το σπίτι και ότι κάνουμε δικαστήρια και θα το ξαναπάρουμε πάλι πίσω. Τι να της πω; Οτι ο δικηγόρος που είχαμε βάλει ήταν απατεώνας; Θα πεθάνει το πρώτο δευτερόλεπτο!».
«Υπαίτιοι για τον θάνατο της μαμάς μου»
Μία ακόμη δανειολήπτρια, η Λίζα Χ., μιλά στο Documento για τον θάνατο της καρκινοπαθούς μητέρας της από το στρες που της προκάλεσε η έξωση: «Τους θεωρώ υπαίτιους για τον θάνατο της μαμάς μου, γιατί στρεσαρίστηκε πάρα πολύ, μέχρι τότε πήγαινε πολύ καλά. Εκανε κάποιες ενέσεις οι οποίες την κρατούσανε σε μια ισορροπία με τη λευχαιμία. Αλλά στις 7 Ιουλίου 2025 που έγινε η έξωση η μητέρα μου πέρασε ένα πάρα πολύ έντονο στρες και επιδεινώθηκε η κατάστασή της από τη μια στιγμή στην άλλη. Εάν δεν συνέβαινε αυτό ίσως και να σωζόταν η μητέρα μου, ίσως προλαβαίναμε να κάνουμε τη μεταμόσχευση και να ζούσε. Η μαμά μου ήταν 60 χρόνων, νεότατη».
Η αποφυγή του πλειστηριασμού δεν επετεύχθη γιατί «το ειδοποιητήριο δεν είχε επιδοθεί στο γραμματοκιβώτιο ούτε είχε θυροκολληθεί, είχαν πετάξει τα χαρτιά στην είσοδο της πολυκατοικίας, τα βρήκε η καθαρίστρια πεταμένα πίσω από ένα έπιπλο και δεν πρόλαβα να κάνω ούτε ανακοπή ούτε τίποτα. Η μητέρα μου ήταν στο νοσοκομείο εκείνη την ημέρα, έκανε εξετάσεις και ο μπαμπάς μου ήταν μόνος στο σπίτι. Το μόνο που πρόλαβε να πάρει ήταν τα φάρμακά του και τον σκύλο μας. Το σπίτι δεν το αγόρασε ιδιώτης, αλλά το ίδιο το fund, η doValue. Μετά το πήρε ένα μεσιτικό, οι οποίοι μου το παίζανε ιστορία για να μου ανοίξουν το σπίτι, γιατί όταν έβγαλαν τους γονείς μου από το σπίτι εγώ έλειπα, δούλευα σεζόν σε νησί, ήταν καλοκαίρι. Σεπτέμβρη, Οκτώβρη χρειάστηκα τα ρούχα μου».
Για τη Λίζα Χ. η καταφυγή στα μέσα ενημέρωσης ήταν σχεδόν μονόδρομος. Οταν μάλιστα κατήγγειλε ονομαστικά το fund, τότε επιχειρήθηκε εκ μέρους του φιλανθρωπία στο ογκολογικό τμήμα του νοσοκομείου όπου νοσηλευόταν η μητέρα της. Αλλά «το σωματείο εργαζομένων του έχει ξεσηκωθεί και δεν δέχεται τέτοιου είδους φιλανθρωπίες. Γιατί δεν είναι φιλανθρωπία, είναι ξέπλυμα».
Τον Νοέμβριο του 2025 η κόρη του ζευγαριού απευθύνθηκε στην Πρωτοβουλία και τον Δεκέμβριο χάρη στη συλλογικότητα μπόρεσαν να ξαναμπούν στο σπίτι τους ύστερα από πέντε μήνες. Τώρα η οικογένεια βρίσκεται πάλι σε διαπραγμάτευση.
ΠΗΓΗ: documentonews.gr
