Ούτε €25 τον μήνα όφελος για τα νοικοκυριά με την… Εθνική Πρωτοβουλία Μείωσης Τιμών

Μέτρα ανάλογα με την Εθνική Πρωτοβουλία Μείωσης Τιμών εφαρμόστηκαν το 2023 και το 2025, αλλά οι αυξήσεις σε βασικά αγαθά ξεπερνούν το 35% από το 2020.

Ρεπορτάζ: Τζώρτζης Ρούσσος

Η κυβέρ­νηση Μητσο­τάκη επι­χει­ρεί για ακόμη μία φορά να παρου­σιάσει ως δρα­στική πολι­τική κατά της ακρίβειας μια προ­σω­ρινή, εθε­λο­ντική και μέχρι στιγ­μής μη μετρη­μένη παρέμ­βαση σε επι­λεγ­μένα προϊόντα. Για να προσ­δώ­σει δε βαρύτητα σε μια εκ των προ­τέρων απο­τυ­χη­μένη επι­λογή τη βάπτισε Εθνική Πρω­το­βου­λία Μείω­σης Τιμών.

Όπως έχουν οι ίδιοι ανα­κοι­νώ­σει, αυτή η «προ­σπάθεια» να καλυ­φθεί η αισχρο­κέρ­δεια των σου­περ­μάρ­κετ εκκι­νεί σήμερα, Δευ­τέρα, και θα διαρ­κέσει από δύο έως τέσ­σε­ρις μήνες. Ωστόσο ο αρμόδιος υπουρ­γός Τάκης Θεο­δω­ρι­κάκος ήδη πανη­γυ­ρίζει και δη στο υπουρ­γικό συμ­βούλιο για την ένταξη 750 επώ­νυ­μων προϊόντων και 100 προϊόντων ιδι­ω­τι­κής ετι­κέτας στο σου­περ­μάρ­κετ, με μια ονο­μα­στική μέση μείωση της τάξης του 7%. Αν μη τι άλλο, πρόκει­ται για επι­κοι­νω­νιακή πομ­φόλυγα μικρής ισχύος, η οποία απο­κλείε­ται να απο­τρέψει τη συνέχιση των πλη­θω­ρι­στι­κών πιέσεων και να ανα­κου­φίσει ουσια­στικά τα νοι­κο­κυ­ριά.

Αρι­θμη­τι­κές αλχη­μείες

Στη στα­τι­στική του πλη­θω­ρι­σμού οι τιμές δεν υπο­λο­γίζο­νται μετρώ­ντας απλώς πόσα προϊόντα άλλα­ξαν καρ­τε­λάκι, αλλά με βάση τη στάθμιση κάθε δαπάνης στον οικο­γε­νειακό προ­ϋπο­λο­γι­σμό. Σύμ­φωνα με την Έρευνα Οικο­γε­νεια­κών Προ­ϋπο­λο­γι­σμών της ΕΛΣΤΑΤ για το 2024, τα τρόφιμα και τα μη αλκο­ο­λούχα ποτά απορ­ρο­φούν το 20,7% της συνο­λι­κής κατα­να­λω­τι­κής δαπάνης. Με τη μέση μηνιαία δαπάνη ενός νοι­κο­κυ­ριού (σύμ­φωνα με τον ορι­σμό της ΕΛΣΤΑΤ το στα­τι­στικό «μέσο νοι­κο­κυ­ριό» αντι­στοι­χεί περίπου σε 2,4 άτομα) να ανέρ­χε­ται σε 1.724,54 ευρώ, η μηνιαία δαπάνη για δια­τροφή υπο­λο­γίζε­ται σε περίπου 356,98 ευρώ. Ακόμη και στο εξαι­ρε­τικά ευνοϊκό και εξω­πραγ­μα­τικό σενάριο κατά το οποίο ολόκληρη η δαπάνη τρο­φίμων μει­ω­νόταν κατά 7%, η μηνιαία εξοι­κο­νόμηση θα έφτανε τα 24,99 ευρώ. Οι κυβερ­νη­τι­κοί ισχυ­ρι­σμοί περί ελάφρυν­σης κατά 40 ή 50 ευρώ τον μήνα θα απαι­τούσαν μηνιαίες αγο­ρές σου­περ­μάρ­κετ ύψους 571 έως 714 ευρώ απο­κλει­στικά σε ενταγ­μένους κωδι­κούς, στοι­χείο που δεν τεκμη­ρι­ώ­νε­ται από κανένα δημο­σιευ­μένο δεδο­μένο.

Παράλ­ληλα, το κυβερ­νη­τικό αφήγημα επι­χει­ρεί να κρύψει τη μεγάλη εικόνα της σωρευ­τι­κής επι­βάρυν­σης. Τον Ιούλιο του 2026 ο δείκτης τιμών της ΕΛΣΤΑΤ για τα τρόφιμα βρι­σκόταν στις 135,05 μονάδες με έτος βάσης το 2020, δηλαδή 35% υψη­λότερα. Ακόμη κι αν η πρω­το­βου­λία εφάρ­μοζε ορι­ζόντια μείωση 7% σε όλα τα τρόφιμα, ο δείκτης θα υπο­χω­ρούσε στις 125,60 μονάδες, παρα­μένο­ντας περίπου 25,6% πάνω από τα επίπεδα του 2020.

Την ίδια στιγμή η εστίαση στα ράφια των σου­περ­μάρ­κετ προ­σπερνά τους τομείς που τρο­φο­δο­τούν με τη μεγα­λύτερη ένταση τις πλη­θω­ρι­στι­κές πιέσεις. Τα στοι­χεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον Ιούλιο 2026 δείχνουν ότι, ενώ ο ετήσιος πλη­θω­ρι­σμός ήταν 3,4% και τα τρόφιμα αυξήθη­καν κατά μόλις 0,4%, η στέγαση εκτι­νάχτηκε στο 8,8% και οι μετα­φο­ρές στο 7,4%. Μόνο η στέγαση και οι μετα­φο­ρές πρόσθε­σαν 2,4 μονάδες στον πλη­θω­ρι­σμό, απο­δει­κνύο­ντας ότι το μέτρο αφήνει ανε­ξέλεγ­κτους τους κύριους μηχα­νι­σμούς που διο­γκώ­νουν το κόστος δια­βίω­σης.

Εμφα­νής ανε­πάρ­κεια

Η ανε­πάρ­κεια των μέτρων γίνε­ται ακόμη πιο εμφα­νής στα χαμηλά εισο­δήματα. Οπως επι­ση­μαίνει η Τράπεζα της Ελλάδος στην έκθεση του διοι­κητή για το 2025, ο πλη­θω­ρι­σμός πλήτ­τει δυσα­νάλογα τα φτω­χότερα νοι­κο­κυ­ριά. Το φτω­χότερο 20% του πλη­θυ­σμού δια­θέτει το 33,5% των δαπα­νών του για τρόφιμα ένα­ντι 12,7% για το πλου­σιότερο 20%. Παράλ­ληλα, το χαμη­λότερο 20% κατευ­θύνει συνο­λικά το 55,9% του προ­ϋπο­λο­γι­σμού του σε τρόφιμα και στέγαση. Στην πραγ­μα­τι­κότητα δεν έχουμε μπρο­στά μας μια νέα δια­ρθρω­τική παρέμ­βαση, αλλά την επα­νάληψη ενός μοντέλου που χρη­σι­μο­ποιείται τακτικά.

Το 2023 η μόνιμη μείωση τιμής αφο­ρούσε 770 κωδι­κούς με ελάχι­στη μείωση 5% για έξι μήνες, ενώ το 2025 ανα­κοι­νώ­θηκε πρω­το­βου­λία για πάνω από 2.000 κωδι­κούς με μεσο­στα­θμική μείωση 8%. Η ανα­κύκλωση αυτών των προ­γραμ­μάτων επι­βε­βαι­ώ­νει ότι ο αρι­θμός των κωδι­κών χρη­σι­μο­ποιείται ως εργα­λείο επι­κοι­νω­νια­κής δια­χείρι­σης, καθώς το συνο­λικό επίπεδο τιμών παρα­μένει στα­θερά σε υψηλά επίπεδα. Ακόμη και ο ίδιος ο υπουρ­γός Ανάπτυ­ξης ανα­γνώ­ρισε στις 26 Αυγούστου ότι η συγκε­κρι­μένη πρω­το­βου­λία δεν απο­τε­λεί από μόνη της ορι­στική λύση για το κόστος ζωής, συν­δέο­ντας τη δια­τη­ρήσιμη βελ­τίωση με τη γρήγορη αύξηση των μισθών.

Οι 850 κωδι­κοί λοι­πόν δεν είναι δείκτης αγο­ρα­στι­κής δύνα­μης. Το 7% δεν είναι μετρη­μένη μείωση του οικο­γε­νεια­κού προ­ϋπο­λο­γι­σμού. Η πρω­το­βου­λία δεν έχει ακόμη αρχίσει, είναι προ­σω­ρινή, δεν συνο­δεύε­ται από δημο­σιευ­μένη στάθμιση πωλήσεων και δεν αντι­με­τω­πίζει τους κυριότε­ρους σημε­ρι­νούς οδη­γούς του πλη­θω­ρι­σμού. Αυτή η παρα­δοχή περιο­ρίζει ορι­στικά τη δυνα­τότητα να παρου­σιάζο­νται οι 850 κωδι­κοί ως κεντρική απάντηση στο πρόβλημα, απο­δει­κνύο­ντας ότι, όσο η κυβερ­νη­τική πολι­τική εξα­ντλείται σε προ­σω­ρι­νές προ­σφο­ρές, η αγο­ρα­στική δύναμη των πολι­τών θα συνε­χίσει να υπο­χω­ρεί μπρο­στά στις πραγ­μα­τι­κές οικο­νο­μι­κές πιέσεις που έχουν ως κυρίαρχη αιτία την εμμονή της κυβέρ­νη­σης Μητσο­τάκη να αφήνει ανέλεγ­κτη την αισχρο­κέρ­δεια για να πανη­γυ­ρίζει για το φορο­μπη­χτικό φούσκωμα του ΑΕΠ διά της υπε­ρα­πόδο­σης του ΦΠΑ.

ΠΗΓΗ: documentonews.gr