*Του Σπύρου Σουρμελίδη –
Τραμπ και Πούτιν αποφάσισαν να συνεργαστούν σε όλα τα επίπεδα: οικονομικό, εμπορικό, ενεργειακό και διαστημικό. Αποφάσισαν επίσης να επαναφέρουν τη συζήτηση για τη συλλογική ασφάλεια ξεκινώντας από τη σχέση ΗΠΑ-Ρωσίας, η οποία είχε διαρραγεί λόγω της προηγούμενης πολιτικής της Ουάσιγκτον.
Φαίνεται ότι πρωτίστως ο Τραμπ βλέπει με εντελώς διαφορετικό τρόπο την αντιμετώπιση της παγκοσμιοποίησης. Για τον Αμερικανό Πρόεδρο τα πάντα ξεκινούν από την επαναδιαχείριση της αμερικανικής οικονομίας: μείωση χρέους ελλειμμάτων και εμπορικού ισοζυγίου (το οποίο είναι παθητικό για τις ΗΠΑ). Για τον Τραμπ ο επαναπατρισμός των αμερικανικών επιχειρήσεων-επενδύσεων είναι βασικός στόχος. Αρχή του είναι ότι «αν οι λεγεώνες δεν φέρνουν χρυσό, δεν στέλνω λεγεώνες και δεν πληρώνω όλη αυτή την πανάκριβη υποδομή που πλήρωνα έως τώρα για την ασφάλεια της… Ευρώπης». Για τον Τραμπ τα λεφτά πλέον θα έρθουν με άλλες συμφωνίες και όχι με στρατιωτική παρουσία ή απειλή.
Για τον Πούτιν δύο είναι τα θέματα. Το πρώτο, ο καθορισμός του ισοζυγίου ασφάλειας Ρωσίας-Δύσης. Για την τεράστια σε έκταση Ρωσία, το θέμα «ασφάλεια» είναι πάνω απ’ όλα. Το δεύτερο ζήτημα είναι η επιστροφή της ρωσικής οικονομίας στην παγκόσμια κοινότητα χωρίς περιορισμούς.
Τραμπ και Πούτιν συμφώνησαν στην Αλάσκα ότι το «αγκάθι» Ουκρανία θα κλείσει για να προχωρήσουν στα επόμενα, τα οποία θεωρούν σπουδαιότερα.
Η ασφάλεια της Ευρώπης
Οι Ευρωπαίοι επέτρεψαν στον εαυτό τους τα προηγούμενα χρόνια να φτάσουν σε οριακό σημείο σε ό,τι αφορά την ασφάλεια. Υποστηρίζουν πως απειλή είναι η Ρωσία, η οποία θα καταλάβει την Εσθονία ή μέρος της Πολωνίας ή θα βομβαρδίσει ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Αν είναι έτσι, όταν είχαν την ευκαιρία (2000, 2007-2008, 2014, 2021), με τη Ρωσία στρατιωτικά ασθενέστερη, γιατί δεν έκλεισαν το θέμα «ασφάλεια»; Η Μόσχα παρακαλούσε για μια τέτοια συμφωνία. Ήταν άλλωστε συνεργάτης του ΝΑΤΟ.
Αντιθέτως, οι Ευρωπαίοι παρασύρθηκαν στην ιστορική ψευδαίσθηση (για ακόμα μια φορά) πως η Ρωσία θα σπάσει, πως θα καταρρεύσει, πως στη Μόσχα θα έρθει μια εξουσία υποτελής της Δύσης. Κατέστρεψαν τη Γεωργία, που έχει χάσει το ένα τρίτο των εδαφών της, κατέστρεψαν και την Αρμενία, που έγινε χώρα έρμαιο της Τουρκίας. Οι Ευρωπαίοι αφέθηκαν στις αποφάσεις των Αμερικανών πιστεύοντας ότι η Αμερική θα συνεχίσει να πληρώνει και να έχει την ευθύνη για τη συλλογική ασφάλεια της Δύσης. Κι όμως, είχε διαφανεί από την πρώτη θητεία Τραμπ ότι τα πράγματα μπορούσαν να εξελιχθούν πολύ διαφορετικά. Ήρθε η ώρα που η Αμερική λέει ευθέως «America First. Πληρώστε εσείς για την ασφάλειά σας, αποφασίστε εσείς τι ασφάλεια θέλετε να έχετε».
Στον Λευκό Οίκο σαν μοιρολογίστρες
Τι συνέβη λοιπόν μετά την Αλάσκα στον Λευκό Οίκο; Οι Ευρωπαίοι, που δεν μπορούν πλέον να καλύψουν την αγωνία τους για όσα διαφαίνεται ότι συζητούν και συμφωνούν οι Τραμπ και Πούτιν, έσπευσαν σαν μοιρολογίστρες να κλάψουν για την Ουκρανία, την οποία έχουν ήδη θυσιάσει. Το γνώριζαν εδώ και καιρό ότι η Ουκρανία θα βγει ακρωτηριασμένη, χωρίς υποδομές, χωρίς δυνατότητες επανασυγκρότησης. Έδειξαν και τώρα ότι δεν ενδιαφέρονται για την Ουκρανία αλλά για τον εαυτό τους.
Σωστά όλοι μιλάνε για το θέμα «ασφάλεια». Όμως όχι για την ασφάλεια της Ουκρανίας, αλλά για τη συλλογική ασφάλεια, για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, για το ισοζύγιο ασφάλειας Δύσης-Ρωσίας, που πίσω του βρίσκονται και η Κίνα και η Ινδία, δηλαδή οι νέες οικονομικές/εμπορικές υπερδυνάμεις.
Αυτό λοιπόν που έπρεπε να ισορροπήσουν το 2007 προσπαθούν, παρακαλώντας πλέον τον Τραμπ, να το κάνουν το 2025 με όρους χειρότερους και σε συνθήκες πιο επικίνδυνες για τη συλλογική ασφάλεια. Αν μάλιστα το εδαφικό οδηγηθεί σε όρους Μόσχας (ανταλλαγή εδαφών, παραδοχή της de facto κατάκτησης κ.λπ.), τότε όλο το Διεθνές Δίκαιο μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο έχει τιναχτεί στον αέρα με τη σύμφωνη γνώμη των Ευρωπαίων, οι οποίοι ήταν υπεύθυνοι για τους δύο Παγκόσμιους Πολέμους.
Οι Ευρωπαίοι λοιπόν αρχικώς παρακολουθούσαν τον Μπάιντεν να καταστρέφει τις σχέσεις Γερμανίας-Ρωσίας και Ρωσίας-Ευρώπης. Αποφάσισαν να δηλώσουν ότι ο κίνδυνος είναι η Ρωσία. Το ζήτημα της ασφάλειας έναντι της Ρωσίας θα το επιλύσουν με τον επανεξοπλισμό της Ευρώπης οδηγώντας τις ευρωπαϊκές κοινωνίες σε ένα μονοπάτι αδιέξοδο οικονομικά, κοινωνικά και σε ό,τι αφορά την ανάπτυξη. Ο πλανήτης κινείται με άλλες ταχύτητες και άλλα εργαλεία από τα κλασικά εργαλεία ισχύος όπως ακόμα τα αντιλαμβάνονται οι Ευρωπαίοι.
Υπάρχουν πολλές ερωτήσεις ακόμα για το τι θα κάνει ο Ζελένσκι, αν θα συναντηθεί και πότε με τον Πούτιν. Τι ακριβώς θα γίνει με τα πακέτα μέτρων κατά της Ρωσίας και με τις σχέσεις Ευρώπης-Ρωσίας στη συνέχεια. Όμως ο Τραμπ έσυρε πλέον τις εξελίξεις στον δικό του ρυθμό. Στους δικούς του στόχους.
Η ειρωνεία της Ιστορίας
Στα μάτια δισεκατομμυρίων ανθρώπων αυτή την ώρα οι αυταρχικοί, ακραίοι ηγέτες τύπου Τραμπ και Πούτιν επιδιώκουν την ειρήνευση. Σε αντίθεση με τους δημοκρατικούς και προοδευτικούς, που επιδιώκουν τις αντιπαραθέσεις. Οι αυταρχικοί και ακραίοι επιβάλλουν λύσεις σε βάρος των αδύναμων αδιαφορώντας για τους κανόνες όλων των προηγούμενων δεκαετιών και προβάλλοντας το όφελος και το αποκλειστικό συμφέρον των χωρών τους, σε αντίθεση με τις δημοκρατικές ηγεσίες που οδηγούνται από ήττα σε ήττα. Η εικόνα αυτή έχει ευρύτερες επιπτώσεις από τις όποιες αποφάσεις για την Ουκρανία. Εκτός από τις νέες γεωπολιτικές ισορροπίες που επιβάλλονται, υπάρχουν κοινωνικοπολιτικές επιπτώσεις για τον τρόπο διαχείρισης των συγκρούσεων, για την κατεύθυνση της πολιτικής. Και είναι αυτό που πρέπει να προβληματίσει όλες τις προοδευτικές δυνάμεις.
ΠΗΓΗ: avgi.gr
