«Το ευρωπαϊκό δίλημμα για το αμυντικό δόγμα και την Τουρκία έρχεται να επισκιάσει τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ», γράφει το Euractiv.
«Η πίεση που ασκεί η Ουάσιγκτον προς την ΕΕ να αναλάβει μεγαλύτερη ευθύνη για την άμυνά της σημαίνει ότι οι πρωτεύουσες πιέζουν για συνεργασία με γειτονικά κράτη, αλλά δεν είναι εύκολο εξετάζοντας τις σχέσεις με την Άγκυρα. Η Ευρώπη θεωρεί την προηγμένη αμυντική βιομηχανία της Τουρκίας ως μέσο για την κάλυψη κρίσιμων κενών σε επίπεδο δυνατοτήτων. Ωστόσο, η μακροχρόνια απόκλιση της Άγκυρας από την εξωτερική πολιτική της ΕΕ, σε συνδυασμό με τις απειλές στρατιωτικής δράσης εναντίον της Ελλάδας και της Κύπρου, περιπλέκουν τις προοπτικές για μια βιώσιμη στρατηγική εταιρική σχέση», αναφέρει επίσης.
Οι διαφορετικές φωνές
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι η ΕΕ δεν έχει μία σταθερή γραμμή σχετικά με τα ζητήματα άμυνας. «Η Κάγια Κάλας εξήρε τον “πολύ σημαντικό ρόλο” της Τουρκίας στην ασφάλεια της ΕΕ, ενώ την ίδια ώρα η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, υποστήριξε ότι τα δυτικά Βαλκάνια πρέπει να ενταχθούν στην ΕΕ, εν μέρει για να περιοριστεί η επιρροή της Άγκυρας στην περιοχή.
Ένας από τους κύριους λόγους είναι ότι οι προτεραιότητες της Τουρκίας στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής δεν συνάδουν πάντα με αυτές που προωθούνται στις Βρυξέλλες. Για παράδειγμα, η Τουρκία δεν συμμετείχε στις κυρώσεις της ΕΕ κατά της Ρωσίας λόγω του πολέμου της στην Ουκρανία, ούτε συμφωνεί με τη στάση της ΕΕ απέναντι στο Ιράν και τους συμμάχους του».
Η τακτική Ερντογάν
Προς το παρόν, η Τουρκία αποκλείεται από όλα τα προγράμματα ασφάλειας και άμυνας της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του προγράμματος SAFE. Ωστόσο, ο Ρικάρντο Γκάσκο, αναλυτής εξωτερικής πολιτικής στην Κωνσταντινούπολη, υποστήριξε πως «η ΕΕ δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς την Τουρκία σχετικά με την αμυντική της δομή», αναφέροντας ότι η Άγκυρα «διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό στο ΝΑΤΟ και μία αυτάρκη εγχώρια βιομηχανία, δοκιμασμένη στα πεδία μαχών».
Κατά τον Γκάσκο, η Άγκυρα «θα αξιοποιήσει δυναμική στον τομέα της άμυνας και θα χρησιμοποιήσει τη Σύνοδο για να προωθήσει περισσότερες διμερείς συμφωνίες. Ενώ όμως η ΕΕ αντιλαμβάνεται ότι υπάρχει χώρος για υπογραφή συμφωνιών, η πολιτική δεν μπορεί να συμβαδίσει. Η συμμετοχή της Τουρκίας στο SAFE θα επέτρεπε στην ΕΕ στο σύνολό της να συντονίζει τα αμυντικά θέματα με την Τουρκία. Αυτό θα μείωνε τον κατακερματισμό των διαφόρων διμερών συμφωνιών. Ωστόσο, η πολιτική αντίσταση από την Ελλάδα και την Κύπρο θα καθιστούσε δύσκολη την υλοποίηση αυτού του σχεδίου μακροπρόθεσμα», κατέληξε.
Καμία «λευκή επιταγή»
«Διπλωματικές πηγές στην Αθήνα αναφέρουν ότι η Άγκυρα ασκεί πιέσεις στις χώρες της ΕΕ τους τελευταίους μήνες, προκειμένου να προωθηθούν διμερείς αμυντικές συμφωνίες στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ και να διαχωριστούν οι αμυντικές ανάγκες της Ευρώπης από τις πολιτικές διαφωνίες», αναφέρει το Euractiv.
Η Ινώ Αφεντούλη, πρώην αξιωματούχος της Διεθνούς Γραμματείας του ΝΑΤΟ, δήλωσε στο Euractiv ότι μια «αμετάκλητη» αμυντική σχέση μεταξύ ΕΕ και Τουρκίας θα μπορούσε να γίνει πραγματικότητα, αλλά θα πρέπει να συνοδεύεται από όρους.
«Δεν πρέπει να υπάρχει λευκή επιταγή», είπε, προσθέτοντας ότι η καταστολή της τουρκικής πολιτικής αντιπολίτευσης και η στάση της χώρας απέναντι στην Ελλάδα και την Κύπρο πρέπει να τεθούν επί τάπητος.
Παράλληλα, προέτρεψε την Αθήνα και τη Λευκωσία να επιδιώξουν συμμαχίες με χώρες όπως η Γαλλία, προκειμένου να ενισχύσουν τα συμφέροντά τους στον τομέα της περιφερειακής ασφάλειας. Σε αντίθεση με την Τουρκία, η Ελλάδα δεν επένδυσε επαρκώς στην εγχώρια αμυντική βιομηχανία της κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης. Ωστόσο, έχει πλέον δρομολογήσει ένα αμυντικό πρόγραμμα ύψους έως και 28 δισεκατομμυρίων ευρώ για την αναζωογόνησή της και σημειώνει κάποια πρόοδο όσον αφορά τις περιφερειακές συμμαχίες.
Για παράδειγμα, «η Αθήνα έχει ενισχύσει ταυτόχρονα τις σχέσεις της με το Ισραήλ και την Κύπρο μέσω μιας τριμερούς αμυντικής συνεργασίας, γεγονός που κάνει την Άγκυρα να αισθάνεται περικυκλωμένη».
Το «αίνιγμα» με το Ισραήλ
«Οι εύθραυστες σχέσεις μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ περιπλέκουν ακόμη περισσότερο την κατάσταση για την ΕΕ, η οποία είναι ήδη διχασμένη όσον αφορά τις ενέργειες του Τελ Αβίβ στη Μέση Ανατολή», γράφει το Euractiv.
«Παραδόξως, πολλοί από τους Ευρωπαίους που έχουν αρνητική άποψη για το Ισραήλ υποστηρίζουν επίσης μια ειδική συνεργασία με την Τουρκία», δήλωσε η Αφεντούλη.
«Η Αθήνα πρόκειται να αποκτήσει μαχητικά αεροσκάφη F-35 αμερικανικής κατασκευής, τα οποία χρησιμοποιεί ήδη το Ισραήλ. Η Τουρκία παραμένει αποκλεισμένη από το πρόγραμμα λόγω της απόκτησης ρωσικών πυραυλικών συστημάτων S-400, αλλά ασκεί πιέσεις για να ενταχθεί στο πρόγραμμα των μαχητικών αεροσκαφών. Η Ουάσιγκτον έχει υποσχεθεί «δώρα» για την Τουρκία στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ, αλλά δεν θέλει επίσης να δυσαρεστήσει την Ελλάδα ή το Ισραήλ, τα οποία υποστηρίζουν ότι η επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα F-35 θα αποσταθεροποιούσε την περιοχή», αναφέρει το δημοσίευμα.
«Η Τουρκία μπορεί να φτάσει εκεί όπου η Ευρώπη δεν μπορεί», ισχυρίστηκε από την πλευρά του ο Γκάσκο. «Όποτε υπάρχει ανάγκη να ξεκινήσει ένας διάλογος με τον Πούτιν ή με τη Χαμάς, σε ποιον απευθύνεστε; Έρχονται στην Άγκυρα, έτσι δεν είναι;»
ΠΗΓΗ: documentonews.gr
