*Της Αντιγόνης Ζούντα –
Με δυσκολίες και προβλήματα αναμένεται να γίνουν όποιες πληρωμές είναι εφικτό να πραγματοποιηθούν το επόμενο διάστημα, με βάση τις υποσχέσεις της κυβέρνησης που ούτε λίγο ούτε πολύ εμφανίζει τις οφειλές ενισχύσεων και τα καθυστερούμενα ως… πακτωλό χρημάτων που θα εισρεύσει στα ταμεία των αγροτών, σε μια προσπάθεια ανάσχεσης του αγωνιστικού κλίματος και των κινητοποιήσεων που δρομολογούνται σε όλη τη χώρα.
Μετά τις νέες διαβεβαιώσεις του πρωθυπουργού και του αντιπροέδρου της κυβέρνησης ότι εντός των επόμενων 10 ημερών θα αρχίσουν να καταβάλλονται οι επιδοτήσεις, αναμένεται να ξεκινήσουν οι πληρωμές του 70% της βασικής ενίσχυσης 2025, έως το τέλος της εβδομάδας – αρχές της επόμενης, ενώ το υπόλοιπο 30% και το μέτρο 23 θα ακολουθήσουν μετά τους απαραίτητους ελέγχους και έως το τέλος της χρονιάς θα πληρωθούν και τα μικρότερα προγράμματα.
Μένει να φανεί όχι μόνο αν θα τηρηθούν οι χρόνοι για την πίστωση των λογαριασμών των δικαιούχων αγροτών και κτηνοτρόφων, αλλά και κατά πόσο οι πληρωμές που θα γίνουν θα είναι έγκυρες και άρτιες για όλους, χωρίς πετσοκομμένα ποσά ή λειψές καταβολές.
Μειωμένα ποσά στην έκτακτη στήριξη ρευστότητας
Ήδη το περίφημο μέτρο 23 που αφορά στην έκτακτη προσωρινή στήριξη ρευστότητας στους γεωργούς που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές μετά την 1η Ιανουαρίου 2024, του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ), μετρά απώλειες της τάξεως του 23,5% σε σχέση με τον προϋπολογισμό των επιλέξιμων αιτήσεων, δηλαδή προβλέπεται οριζόντια μείωση του εφάπαξ ποσού ανά δικαιούχο. Παρά το ότι αρχικά αναμενόταν ότι οι ενισχύσεις για την απώλεια εισοδήματος θα καταβάλλονταν με βάση τις τιμές αναφοράς που είχαν δημοσιευτεί σε σχετική απόφαση, τελικά όπως προκύπτει από την απάντηση του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης Κ. Τσιάρα σε ερώτηση 14 βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ θα γίνει προσαρμογή του τελικού ποσού που θα πιστωθεί.
Ειδικότερα, όπως αναφέρεται στην απάντηση του υπουργού, ο συνολικός προϋπολογισμός του Μέτρου 23, με βάση το σχετικό δελτίο στο ΠΑΑ, ήταν 178.507.863,52 ευρώ, με συνεισφορά και του εθνικού προϋπολογισμού. Η ενίσχυση του Μ23 δεν αφορά σε δαπάνες, οι οποίες έχουν πραγματοποιηθεί ή θα πραγματοποιηθούν από τον γεωργό, ούτε στην πλήρη αποζημίωση της ζημίας που υπέστη. Αφορά σε ένα κατ’ αποκοπή ποσό, το οποίο θα βοηθήσει τη γεωργική εκμετάλλευση στη ρευστότητα μετά τη ζημία που υπέστη. Οι επαγγελματίες αγρότες και οι νεοεισερχόμενοι επαγγελματίες αγρότες λαμβάνουν το 100% της ανωτέρω προσδιορισθείσας ενίσχυσης, ενώ οι κάτοχοι αγροτικών εκμεταλλεύσεων (μη επαγγελματίες αγρότες, εγγεγραμμένοι στο ΜΑΑΕ) το 50% αυτής.
Όπως έχει αναφερθεί στο εγκεκριμένο τεχνικό δελτίο του Μ23, αλλά και στο εθνικό πλαίσιο εφαρμογής και στην πρόσκληση του Μέτρου, σε περίπτωση που το αιτούμενο συνολικό ποσό για το μέτρο είναι μεγαλύτερο του ποσού που έχει κατανεμηθεί σε αυτό, θα μειωθεί αναλογικά, βάσει της ανωτέρω μεθοδολογίας, το εφάπαξ ποσό/δικαιούχο. Οι παραδεκτές αιτήσεις, όπως τελικά διαμορφώθηκαν, για να χρηματοδοτηθούν στο 100% απαιτούσαν έναν προϋπολογισμό της τάξης των 234 εκατ. ευρώ. Ενόψει της υπερβάσεως του προϋπολογισμού, η Ειδική Υπηρεσία Εφαρμογής Άμεσων Ενισχύσεων και Τομεακών Παρεμβάσεων (ΕΥΕ ΑΕΤΠ) του υπουργείου, ως Φορέας Εφαρμογής του Μέτρου, απηύθυνε σχετικό ερώτημα στην Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης Στρατηγικού Σχεδίου Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΕΥΔ ΣΣ ΚΑΠ) του υπουργείου, η οποία είναι και αρμόδια για τον σχεδιασμό και το χρηματοδοτικό σχήμα του Μέτρου. Η ΕΥΔ ΣΣ ΚΑΠ επεσήμανε ότι «η όποια διαφοροποίηση από τα προβλεπόμενα δεν είναι εφικτή στη δεδομένη χρονική στιγμή, καθώς έχει οριστικοποιηθεί και υποβληθεί επίσημα η τελική τροποποίηση του ΠΑΑ 2014-2022 και η ενωσιακή κατανομή έχει ανέλθει στο ανώτερο δυνατό ποσοστό».
Συνεπώς, αναφέρεται, λαμβάνοντας υπόψη ότι στον σχεδιασμό του Μέτρου έχει προβλεφθεί ότι, σε περίπτωση που το επιλέξιμο συνολικό ποσό για το μέτρο είναι μεγαλύτερο του ποσού που έχει κατανεμηθεί σε αυτό, τότε θα μειώνεται αναλογικά το εφάπαξ ποσό ανά δικαιούχο, η ΕΥΕ ΑΕΤΠ προχώρησε σε οριζόντια αναλογική μείωση κατά 23,5%, έτσι ώστε το τελικό ποσό να προσαρμοστεί στο διαθέσιμο ποσό των 178.507.863,52 ευρώ.
Σημειώνεται ότι έπειτα από τις πληρωμές και τους σχετικούς ελέγχους, το ακριβές ύψος ενίσχυσης έκαστου δικαιούχου δύναται να τροποποιηθεί, εφόσον προκύψουν αδιάθετα ποσά και έως της καλύψεως του διαθέσιμου προϋπολογισμού. Μένει επίσης να φανεί εάν οι πληρωμές θα πραγματοποιηθούν έως το τέλος της εβδομάδας, όπως έχει εξαγγελθεί.
Απώλειες στις εξισωτικές αποζημιώσεις
Παράλληλα, εν αναμονή και της προκαταβολής της βασικής ενίσχυσης 2025, που έπρεπε να έχει ολοκληρωθεί από τον Οκτώβριο, προβλήματα αναμένεται να ανακύψουν στις πληρωμές των κτηνοτρόφων. Με το τέλος της τεχνικής λύσης «όπως την γνωρίζουμε», όπως έχει αναγγείλει ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, αναμένεται τροποποίηση, με νέα κοινή υπουργική απόφαση (ΚΥΑ), ώστε οι πληρωμές να γίνονται με βάση τον πραγματικό αριθμό των ζώων και με την δυνατότητα επέκτασης των βοσκότοπων μόνο σε όμορους νομούς. Έτσι, μεταβατικά για το 2025 τουλάχιστον, θα λαμβάνονται υπόψη αντικειμενικά στοιχεία, όπως τα τιμολόγια των κτηνοτρόφων για την πώληση γάλακτος και κρέατος και για την αγορά ζωοτροφών και η δήλωση βοσκότοπων στον ίδιο ή σε όμορο νομό.
Η νέα κατανομή των βοσκοτόπων όμως θα σημάνει πετσόκομμα επιδοτήσεων για μεγάλο αριθμό κτηνοτρόφων, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις χάνεται η μέχρι σήμερα επιλεξιμότητα π.χ. η μετάπτωση σε πεδινές από ορεινές περιοχές και ήδη διαφαίνεται απώλεια πόρων από τις σχετικές ενισχύσεις, δηλαδή δεν εμπίπτουν στα κριτήρια για την πληρωμή των εξισωτικών ενισχύσεων που αφορούν περιοχές ορεινές ή με φυσικούς περιορισμούς και ειδικά μειονεκτήματα (συνολικού ύψους 268 εκατ.). Πάντως, σύμφωνα με τις εξαγγελίες του πρωθυπουργού, τα χρήματα που θα περισσέψουν με την εφαρμογή του νέου συστήματος δεν θα επιστρέψουν στις Βρυξέλλες, αλλά θα ανακατανεμηθούν εσωτερικά με δεύτερη κατανομή στους έντιμους παραγωγούς.
Μισά μέτρα για την ευλογιά
Όσο για την περίφημη «τριπλή» επιδότηση των κτηνοτρόφων που έχουν πληγεί λόγω της ευλογιάς, η οποία αναγγέλλεται συστηματικά τις τελευταίες ημέρες, αφορά τις (μελλοντικές) εξής δύο: αποζημιώσεις για τα θανατωθέντα ζώα και την απώλεια εισοδήματος, ενώ αποζημιώσεις ύψους 54,3 εκατ. για τις ζωοτροφές δόθηκαν στα τέλη Οκτωβρίου.
Αναμένεται εντός της εβδομάδας να ανακοινωθεί η εξειδίκευση των σχετικών μέτρων.
Πάντως, από τις προαναγγελίες της προηγούμενης Πέμπτης προέκυψε ότι δεν είχε οριστικοποιηθεί ο τρόπος υπολογισμού της στήριξης των παραγωγών των οποίων θανατώθηκαν τα ζώα. Ο προσανατολισμός είναι να δίνεται άμεσα προκαταβολή, ενώ οι σχετικές λεπτομέρειες θα περιληφθούν σε μια ΚΥΑ που θα είναι έτοιμη έως το τέλος του έτους, ώστε οι αποζημιώσεις που θα ξεκινήσουν από το 2026, άρα από του χρόνου, να εμπίπτουν στο νέο μοντέλο.
Ως προς την έκτακτη ενίσχυση, την περασμένη εβδομάδα δεν είχαν ακόμη καταλήξει οι αρμόδιοι στον τρόπο υπολογισμού της και συνακόλουθα στο ποσοστό της κάλυψης. Το χαμένο καθαρό εισόδημα από τις θανατώσεις θα προσδιοριστεί πιθανότατα ανά μονάδα, ανά θανατωμένο ζώο, ενώ υπάρχει σκέψη να «πατά» πάνω στην ΚΥΑ για τις θανατώσεις, δηλαδή να λαμβάνονται υπόψη στοιχεία όπως το φύλλο και η ηλικία του ζώου, η ποσότητα γάλακτος που παρήγαγε είτε με μέσο όρο είτε με ιστορικά στοιχεία κ.λπ.
ΠΗΓΗ: avgi.gr
