Ρεπορτάζ: Αντιγόνη Ζούντα –
Στους μεγάλους κερδισμένους από την κρίση στη Μέση Ανατολή συγκαταλέγονται οι ελληνικές εταιρείες διύλισης, τη στιγμή που οι καταναλωτές βρίσκονται ξανά στη δίνη ενός νέου κύματος ακρίβειας και στα υγρά καύσιμα, με την κυβέρνηση να εξαντλείται σε «χαρτζιλίκια» σφυρίζοντας αδιάφορα σε δραστικά μέτρα, όπως η φορολόγηση των υπερκερδών των ενεργειακών ομίλων για την ανακούφιση της κοινωνίας. Το βέβαιο είναι ότι τα «ουρανοκατέβατα» κέρδη σε περιόδους κρίσεων επανέρχονται και αποτυπώνονται ήδη στα οικονομικά μεγέθη του πρώτου τριμήνου του έτους, αναβιώνοντας την ιστορία που όλοι ζήσαμε το 2022 μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Ήδη τα στοιχεία από τα οικονομικά αποτελέσματα του πρώτου τριμήνου του έτους είναι αποκαλυπτικά ως προς την εκτόξευση της κερδοφορίας, αν και περιλαμβάνουν μόνο τον πρώτο μήνα (Μάρτιο) των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή και τις αρχικές επιπτώσεις τους στις αγορές. Είναι προφανές ότι το δεύτερο τρίμηνο του έτους τα κέρδη θα έχουν περαιτέρω ανοδική πορεία, με τις τιμές λιανικής των πετρελαιοειδών να έχουν ξεφύγει πλέον σε πολύ υψηλά επίπεδα (π.χ., αμόλυβδη άνω των 2 ευρώ/λίτρο).
Βροχή κερδών
Η σημαντική αύξηση των κερδών των δύο ελληνικών εταιρειών διύλισης που καταγράφηκε το πρώτο τρίμηνο του 2026 καθιστά σαφές ότι, παρά την κρίση, αποτελεί ακόμα έναν κλάδο της ενέργειας που αποκομίζει «ουρανοκατέβατα» ή «απροσδόκητα» κέρδη, λόγω ακριβώς των συνθηκών που επικρατούν στις διεθνείς αγορές (εκτίναξη στα περιθώρια διύλισης) και λιγότερο από τις δικές τους δραστηριότητες. Πιο συγκεκριμένα, τα μεικτά αποτελέσματα της Motor Oil ανήλθαν σε 609,9 εκατ. το πρώτο τρίμηνο του έτους, από 186,6 εκατ. την αντίστοιχη περσινή περίοδο (+226,8%), τα κέρδη προ φόρων αυξήθηκαν κατά 277%, στα 427,73 εκατ., από 113,4 εκατ. την αντίστοιχη περσινή περίοδο, ενώ τα καθαρά κέρδη κατά 291% στα 332,7 εκατ., από 85 εκατ. το 2025.
Αντίστοιχα, και η Helleniq Energy (πρώην ΕΛ.ΠΕ.) κατέγραψε το πρώτο τρίμηνο του έτους μεικτά αποτελέσματα στα 588,6 εκατ. από 203 εκατ. το αντίστοιχο περσινό (+190%), κέρδη προ φόρων αυξημένα κατά 2.088%, στα 372 εκατ., από 17 εκατ. το περσινό πρώτο τρίμηνο και καθαρά κέρδη αυξημένα κατά 2.482% στα 284 εκατ., από 11 εκατ. την αντίστοιχη περίοδο του 2025.
Οι ευκαιρίες της κρίσης
Οι αγορές και το διεθνές περιβάλλον ήταν ιδιαίτερα ευνοϊκά για τον κλάδο, καθώς τα περιθώρια διύλισης διαμορφώθηκαν σε πολύ υψηλά επίπεδα ενώ οι εξαγωγές ενισχύθηκαν. Όπως επισημαίνει η Helleniq Energy τα περιθώρια διύλισης ενισχύθηκαν σημαντικά, κυρίως λόγω της σύσφιξης του ισοζυγίου προσφοράς-ζήτησης για βασικά προϊόντα, όπως το ντίζελ και τα αεροπορικά καύσιμα. Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή οδήγησαν σε ελλείψεις προϊόντων και μείωση των αποθεμάτων παγκοσμίως, με αποτέλεσμα το διεθνές περιθώριο αναφοράς συστήματος των διυλιστηρίων των ΕΛ.ΠΕ. να υπερδιπλασιαστεί καθώς κατά το πρώτο τρίμηνο 2026 διαμορφώθηκε κατά μέσο όρο στα 11,4 δολάρια/βαρέλι, έναντι 5,1 δολαρίων/βαρέλι την αντίστοιχη περσινή περίοδο.
Μάλιστα, επισημαίνει τις ισχυρές επιδόσεις στη διύλιση που αποδίδονται στα υψηλότερα περιθώρια διύλισης: 20,5 δολάρια/βαρέλι, σε σχέση με 13,2 δολάρια/βαρέλι (+55,3%) το πρώτο τρίμηνο 2025. Σημειώνει δε ότι η παραγωγή επικεντρώθηκε κυρίως στα μεσαία κλάσματα, όπως το ντίζελ και τα αεροπορικά καύσιμα, τα οποία αντιστοιχούσαν στο 59% της συνολικής παραγωγής, «με στόχο την αξιοποίηση των αυξημένων περιθωρίων διύλισης των συγκεκριμένων προϊόντων, λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή».
Στα αποτελέσματα του ομίλου Motor Oil αναφέρεται επίσης ότι οι πωλήσεις σε πετρέλαιο κίνησης και θέρμανσης ανήλθαν σε 898 εκατ., από 661,3 εκατ. πέρυσι, και στα αεροπορικά καύσιμα στα 497,35 εκατ., από 261 εκατ. την αντίστοιχη περσινή περίοδο.
Η ιστορία επαναλαμβάνεται
Αξίζει να σημειωθεί ότι με τον ίδιο τρόπο είχε εκτιναχθεί η κερδοφορία των δύο εταιρειών και το πρώτο τρίμηνο του 2022, όταν επίσης τις τελευταίες ημέρες του Φεβρουαρίου ξεκίνησε η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Τότε για τη Helleniq Energy τα προ φόρων κέρδη είχαν διαμορφωθεί σε 435,5 εκατ. (+251,5% σε σχέση με το πρώτο τρίμηνο 2021) και τα καθαρά κέρδη στα 347 εκατ. (+176%), ενώ για την Motor Oil τα σχετικά νούμερα ήταν στα 252,4 (+183,9% σε σχέση με το πρώτο τρίμηνο 2021) και 197 εκατ. (+203%), αντίστοιχα.
Θυμίζουμε ότι το 2022 έκλεισε και για τους δύο ομίλους με κερδοφορία ρεκόρ, συνολικού ύψους 2,624 δισ. ευρώ, που πάντως δεν αξιοποίησε επαρκώς η κυβέρνηση της Ν.Δ για την ανακούφιση των καταναλωτών, αφού όταν τελικά αναγκάστηκε να υιοθετήσει την φορολόγηση των υπερκερδών, όπως και τα περισσότερα κράτη-μέλη στην Ε.Ε., αρκέστηκε σε ένα μικρό μέρος αυτών. Όπως αναμενόταν, αποφάσισε να ρίξει στα μαλακά τις εταιρείες φορολογώντας τα υπερκέρδη με τον κατώτατο συντελεστή (33%) που προέβλεπε ο σχετικός κανονισμός της Ε.Ε. και τελικά απομείωσε με διάφορες αλχημείες και αυτή την εισφορά, ενώ ίσχυσε μόνο για το 2022, αν και υπήρχε δυνατότητα για επέκταση της φορολόγησης των υπερκερδών και το 2023.
ΠΗΓΗ: avgi.gr
