Χιλιάδες μετανάστες κολύμπησαν από το Μαρόκο προς το έδαφος της Θέουτα την Πέμπτη (30/7), με τουλάχιστον 18 εξ αυτών να πνίγονται εν μέσω απόλυτου χάους. Παραμένουν άγνωστοι οι λόγοι που οδήγησαν τους ανθρώπους σε μαζική φυγή.
Δεν είναι ακόμη σαφές πόσοι ακριβώς άνθρωποι έχουν διασχίσει τα σύνορα το τελευταίο 24ωρο. Ισπανικά ΜΜΕ εκτίμησαν ότι μεταξύ 2.000 και 3.000, αλλά οι Αρχές δεν έχουν επιβεβαιώσει ακριβή αριθμό.
Η Θέουτα ανήκει στην Ισπανία, αλλά συνορεύει χερσαία μόνο με το Μαρόκο καθώς χωρίζεται από την ηπειρωτική χώρα μέσω του Στενού του Γιβραλτάρ και αποτελεί εδώ και καιρό κομβικό σημείο για τους μετανάστες που προσπαθούν να φτάσουν στην Ευρώπη.
Ο αριθμός των ανθρώπων που επιχειρούσαν να φτάσουν στον ισπανικό θύλακα αυξανόταν τις τελευταίες μέρες. Την Πέμπτη, χιλιάδες άνθρωποι πήδηξαν από τσιμεντένια αναχώματα στη θάλασσα προκειμένου να κολυμπήσουν γύρω από τον προκυμαία που οριοθετεί τα σύνορα.
Οι εικόνες από το σημείο είναι αποκαρδιωτικές: Στην ισπανική πλευρά, οι ακτές γέμισαν με κουλούρες και βατραχοπέδιλα. Κάποιοι πανηγύριζαν το γεγονός πως κατάφεραν να φτάσουν ζωντανοί, την ώρα που κάποιοι δεν τα κατάφεραν.
Η Ισπανία θα αναπτύξει στρατό
Η Ισπανία θα αναπτύξει στρατό για να αποκαταστήσει την τάξη στα σύνορά της με το Μαρόκο, αφού χιλιάδες μετανάστες εισήλθαν στη μικρή ισπανική επικράτεια.
Οι τοπικές Αρχές στη Θέουτα είχαν ζητήσει από την κεντρική κυβέρνηση στη Μαδρίτη ενισχύσεις για τη διαχείριση της συνοριακής κρίσης, η οποία κορυφώθηκε την Πέμπτη.
Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ αναμένεται να επισκεφθεί τη Θέουτα την Παρασκευή μαζί με τον υπουργό Εσωτερικών, Φερνάντο Γκράντε-Μαρλάσκα.
Τα σύνορα «έχουν καταρρεύσει πλήρως»
«Η κατάσταση είναι απόλυτα χαοτική», δήλωσε στο Associated Press ο Ρασίντ Σμπίχι, επικεφαλής της ένωσης που εκπροσωπεί τους αξιωματικούς της Ισπανικής Πολιτοφυλακής οι οποίοι φυλάσσουν τα σύνορα στη Θέουτα. «Δεν είναι δυνατόν να δοθούν ακριβείς αριθμοί, αλλά χιλιάδες μετανάστες περνούν τα σύνορα», ανέφερε, προσθέτοντας ότι τα σύνορα έχουν «καταρρεύσει πλήρως».
Ο Αχράφ Μαϊμούνι, μέλος της Μαροκινής Ένωσης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στη βόρεια περιοχή του Μαρόκου, χαρακτήρισε την κατάσταση «εξαιρετική».
Βίντεο έδειχναν πλήθη ανθρώπων, κυρίως Μαροκινών, να περνούν γύρω από τους κυματοθραύστες στην παραλία Ταραχάλ και να βγαίνουν στους τοπικούς δρόμους. Αν και οι περισσότεροι ήταν νεαροί άνδρες, υπήρχαν επίσης οικογένειες με γυναίκες και μικρά παιδιά.
Οι νεκροί μεταξύ των μεταναστών που προσπάθησαν να εισέλθουν την Πέμπτη στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα στη Βόρεια Αφρική έφτασαν τους 18, ανακοίνωσε ο εκπρόσωπος του ισπανικού υπουργείου Εσωτερικών.
Παραμένουν ασαφείς οι λόγοι
Οι μαροκινές αρχές δεν έχουν σχολιάσει δημόσια την κατάσταση και το υπουργείο Εσωτερικών του Μαρόκου δεν απάντησε σε αιτήματα για σχόλιο.
Το ισπανικό υπουργείο Εσωτερικών δήλωσε ότι η μαροκινή κυβέρνηση «συνεργάζεται στενά» με την Ισπανία για τη διαχείριση της κατάστασης και ότι η μαροκινή αστυνομία εμποδίζει «πολλούς ανθρώπους» που επιχειρούν να περάσουν τα σύνορα. Οι δύο χώρες συμφώνησαν να συνεργαστούν «για την επιστροφή, το συντομότερο δυνατό, όλων όσοι εισήλθαν παράνομα στη Θέουτα».
Το υπουργείο είχε προηγουμένως δηλώσει ότι θα εγγυηθεί την ασφάλεια των πολιτών και την ακεραιότητα των συνόρων, αλλά ότι η ισπανική κυβέρνηση δεν μπορούσε να κηρύξει κατάσταση εθνικής έκτακτης ανάγκης -όπως ζητούσαν οι τοπικές αρχές- αποκλειστικά λόγω μεταναστευτικών πιέσεων.
Οι αρχές της Θέουτα είχαν προηγουμένως συνδέσει την αύξηση των αφίξεων με απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου της Ισπανίας νωρίτερα μέσα στον μήνα, η οποία απαγόρευσε τις επαναπροωθήσεις μεταναστών που φτάνουν διά θαλάσσης χωρίς τη νόμιμη διαδικασία. Η απόφαση δεν ισχύει για όσους εισέρχονται από ξηράς, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που σκαρφαλώνουν στον συνοριακό φράχτη.
Ωστόσο, ακτιβιστές στο Μαρόκο αμφισβήτησαν ότι η συγκεκριμένη απόφαση ήταν η αιτία της αύξησης, υποστηρίζοντας ότι οι περισσότεροι μετανάστες πιθανότατα δεν γνώριζαν τέτοιες νομικές εξελίξεις.
Η Ισπανία αποτελεί μία από τις βασικές πύλες εισόδου στην Ευρώπη για ανθρώπους που αναζητούν καλύτερες οικονομικές προοπτικές ή προσπαθούν να ξεφύγουν από τη βία στις πατρίδες τους.
Για να φτάσουν στη Θέουτα, που βρίσκεται στις βόρειες ακτές της Αφρικής, οι μετανάστες συχνά κολυμπούν από τη μαροκινή πόλη Φνιντέκ, διανύοντας περίπου 5 χιλιόμετρα μέχρι την ισπανική επικράτεια. Άλλοι επιχειρούν τη διέλευση από τη γειτονική πόλη Μπελιουνές, όπου η απόσταση είναι μικρότερη.
Οι εικόνες των ανθρώπων που περνούν μαζικά τα σύνορα θυμίζουν την κρίση του Μαΐου του 2021, όταν περισσότεροι από 8.000 μετανάστες εισήλθαν στη Θέουτα μέσα σε μόλις δύο 24ωρα.
Τότε, το Μαρόκο είχε κατηγορηθεί ότι χαλάρωσε τους συνοριακούς ελέγχους και επέτρεψε στους μετανάστες να περάσουν, αφού η Ισπανία επέτρεψε στον ηγέτη του Μετώπου Πολισάριο, Μπραχίμ Γκάλι, να νοσηλευθεί σε ισπανικό νοσοκομείο, προκαλώντας διπλωματική κρίση μεταξύ Ραμπάτ και Μαδρίτης. Το φιλοανεξαρτησιακό Μέτωπο Πολισάριο διεκδικεί εδώ και δεκαετίες ότι εκπροσωπεί νόμιμα τον λαό της Δυτικής Σαχάρας, την οποία το Μαρόκο θεωρεί δικό του έδαφος.
Διπλωματική ένταση στην ΕΕ
Με φόντο τις εξελίξεις, η πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι απείλησε να αναστείλει τη συμμετοχή της Ιταλίας στη Σένγκεν σε σχέση με την Ισπανία, «για να υπερασπιστούμε τα σύνορά μας και να διασφαλίσουμε την ασφάλεια των πολιτών μας», παρότι η Ιταλία δεν συνορεύει με την Ισπανία. Μια τέτοια απειλή θα ήταν στην πράξη δύσκολο να εφαρμοστεί.
Τα σχόλιά της απηχούσαν παρόμοιες δηλώσεις που έκανε νωρίτερα την ίδια ημέρα ο υπουργός Εξωτερικών Αντόνιο Ταγιάνι, που δήλωνε υπέρ μιας τέτοιας απόφασης. «Αυτό το μήνυμα δεν αρμόζει στον Υπουργό Εξωτερικών μιας εταίρου και φιλικής χώρας, από την οποία αναμένουμε ευρωπαϊκή αλληλεγγύη και όχι κομματική δημαγωγία», σχολίασε από την πλευρά του ο Ισπανός επικεφαλής της διπλωματίας.
Η πρόσφατη απόφαση της ισπανικής κυβέρνησης να νομιμοποιήσει μαζικά μετανάστες που μένουν στη χώρα, έχει πυροδοτήσει συγκρούσεις στα ευρωπαϊκά πράγματα, την ώρα που η ΕΕ αυστηροποιεί την πολιτική της για το μεταναστευτικό. Μελόνι και Σάντσεθ, μάλιστα, ήρθαν σε ρήξη κατά τη διάρκεια συνάντησης των Ευρωπαίων ηγετών τον περασμένο μήνα.
Ο Μάνφρεντ Βέμπερ, πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ), ζήτησε επίσης αυστηρότερη δράση για τη μετανάστευση με αφορμή την κρίση στη Θέουτα, γράφοντας στο X: «Αυτό αποδεικνύει ένα πράγμα: το Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και ο κανονισμός για τις επιστροφές πρέπει να εφαρμοστούν σήμερα, όχι αύριο».
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Μετανάστευσης, Μάγκνους Μπρούνερ που προέρχεται από το ΕΛΚ, δήλωσε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στηρίζει την Ισπανία στην προστασία της ακεραιότητας των συνόρων της, συμπεριλαμβανομένης της Θέουτα, και ότι βρίσκεται σε επαφή με τον Ισπανό υπουργό Εσωτερικών, Φερνάντο Γκράντε-Μαρλάσκα, για το θέμα αυτό.
Εκπρόσωπος δήλωσε ότι η Επιτροπή χαιρετίζει «τη στενή συνεργασία μεταξύ Μαρόκου και Ισπανίας για την αντιμετώπιση αυτών των ροών και τη διασφάλιση της ταχείας επιστροφής όσων εισήλθαν παράνομα στη Θέουτα, σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες».
«Όσον αφορά τη συνεργασία μας με χώρες-εταίρους: το Μαρόκο αποτελεί βασικό και αξιόπιστο εταίρο της ΕΕ», πρόσθεσε. «Τα τελευταία χρόνια, έχουμε ενισχύσει τη συνεργασία στη μετανάστευση και τη διαχείριση των συνόρων, καθώς και στην καταπολέμηση της διακίνησης μεταναστών. Τώρα εργαζόμαστε για την αναβάθμιση της σχέσης μας σε μια ολοκληρωμένη και στρατηγική εταιρική σχέση».
*Αναδημοσίευση από το rosa.gr με πληροφορίες από Associated Press, Politico
